Sunday, July 3, 2016

Nak- Eng ak Boet Awilung ang Khopkhi

Voeh ve Ca ni yawk oeh “nak” eng ak boetkhi ve imueihnanum ni yawk hlue tive awilung a bet eng dangsakna awm hue.
A laeknak               Huhsitnak                     Laamnak
Amthannak             Huhyaknak                   Laeknak
Angcoeinak            Ihnak                           Laembainak
Aokaanak               Jelnak                          Lahnak
Avaainak                Kamawmnak                 Lamcehnak
Awidoetnak             Kaoktoennak                Lonhanak
Awimhlatnak           Kawboetnak                 Lopcapnak 
Awithang                 Kawcingnak                 Lorkarnak
Awitinak                  Kawdonak                    Luciingnak
Awmhluenak            Kawdungnak                Luenak
Baeknak                  Kawihnak                     Lumvatnak
Baetinak                  Kawoetnak                   Lungnak
Bawkbaeknak          Kawpoekkueinak            Lungoetnak
Bibinak                    Kawsaernak                 Lungrhunak
Binak                       Kawsonak                    Mangnak
Boeinak                   Kawvatnak                   Mektengnak
Bongrhunak             Khawboetnak               Mikmueihnak           
Cawkcannak            Khawdanak                  Mikphlibonak
Cehnak                    Khawdingnak               Mlaepnak
Chahnak                  Khawdopngahnak        Mluenak
Chingnak                 Khawhloknak                Mrhennak            
Chingrhunak            Khawjiingnak                Mthannak
Ciimna                     Khawkangnak               Mthehnak   
Congnak                   Khawkhanak                Natnoinak             
Congpueinak            Khawkthlicehnak          Ngaihdingnak               
Cueihnak                  Khawlonak                   Ngaihhangnak
Cuekcahnak             Khawmthannak            Ngaihhluenak
Cuupthehnak           Khawnglaehnak            Ngaihkueinak
Doetdapnak             Khawpeoknak               Ngaihrhepnak
Doetthoehnak          Khawrhamlungnak        Ngaihthuelnak 
Dokaanak                 Khawsaknak                 Ngaihtuehnak
Dueihnak                  Khawthlinak                  Ngaihunak
Duemnak                  Khawtlaknak                 Ngawihnak
Duetnak                    Khawvainak                  Ngetnak
Haepaanak               Khorvarnak                   Ngingnak
Hanglangnak            Khuikhatnak                  Noekdaknak 
Harhuknak                Kueihcahnak                 Noeknak
Hatlaknak                  Kueikanak                    Noengnak
Hluengtainak             Kueinak                        Oepchoehnak         
Huhhluenak               Khawphlainak              Oekcongnak
Huhnak                      Khawhangnak             Oekrhunak
Paeknak                    Thapaeknak                 Thoehnak
Paektaaknak             Thekhanak                   Thamahnak
Pawmsahnak             Themnaanak
Pawngcanak              Thenak 
Pekboenak                 Thoemnak                  
Peknak                       Tlongthohnak
Phepphoeinak            Tui akthamahnak       
Phlehnak                    Tui amxuknak  
Phlotaamnak              Tui anglaungnak
Phungqoelnak            Tui anglinak         
Poekhahnak               Tui angnunak   
Pohnak                       Uehnak  
Pohthanak                  Uekaenak       
Pomsahnak                Uelnak       
Puumnak                    Uemnak      
Pumoetnak                 Uempueinak         
Pungtainak                 Uenak     
Pungtainak                 Uepawmnak          
Qaangnak                  Uepnak         
Qaengnak                  Ueppangnak           
Qahnak                      Ueraenak    
Qihchahnak               Uetnak          
Qihnak                       Uknak   
Qoelnaanak               Vaainak        
Rherkornak                Varsamnak     
Rhonak                      Voekrhunak
Rhue’mnak                Xehnak           
Rhuepawmnak          Ximrhanak           
Rhuirhoepnak           Xingnak       
Rhuumpoengnak      Xoehaelnak            
Saehnak                   Xumnak
Saetbak                    Yakdamnak   
Simcoeinak               Yaknak  
Simdoemnak            Yakrhunak          
Simnak                     Yaksaknak          
Simrhunak                Yawkdonak
Sohnetnak               Varsamnak                
Suiaanak                  Vatnak                       
Suinak                      Vernak
Tengtumnak              Voetnak
Thahluenak               Voelnak

M’- Eng Awilohhawi Congnak

Ni Dai awi oeh ve “M” eng awiloh a bet ni ta hue u. Ave “m” eng awiloh ve, ning Ha-um khui oehkoeng awi ni ti hlue a mueihna,ning Ha-um khui oeh khaw’khli a bet nik cosak noeh ni ti hluena awm hue. Hmueihtehnakna mat ni teng lah ve u. Na puei theh boe ni ti oehtoe, Na puei Pacueh ak kaek theh boe ni ti ngahnak awiloh ni. Na puei M’theh / Mtheh ni ti oehtoe, Na puei Civuei pan lo seh tinoeh mtheh boe tinak ni.Mlaek= Khawitui mlaek ni ti noeh, Laek ni ti bai oehtoe, Laeksoeih hue ti mueihna ce ni hona hue.

mboh   = Longna kak cet Ngamvang mboh xer leek hue nueng.
mcak    =Mcak do hue oe. Suen oehtoe mcak ana bun hue u.
mcer    = U eng num a ti hue mcer lo rhi u boe.
mcuk  =   A kut sui noeh ni thing mcuk phek vik hue.
mdaam= Mdaam am rhar huek te oe.
mdeih   = Na Vawk ei mdeih a, hlok lonha khue.
mdek  =   Ni awmnak mdek ve khawsa seh ni.
mdeot   = Na Vawk aa mdeot pe lah, hlok lonha hue.
mdet   =   Nasen caa a tam a rhenna a mik mdet hue.
mdoen =Kam Vai Nga,Ngabok ,Ngamvang mdoen nueng 30 lo hue.
mdoi   =   Vah tih hlue u soe maa vam mdoi boe nang.
mhaer =   Nasenkhi tui than unoeh tuipum mhaer kang hue u. 
mhan  =    Mang kam mhan laek hue.
mhan  = Mang mhan nueng do hue, Kang mang mhan do hue.
mhi      = Buh aa am mhi na lo boe. Nim mhi lo boe.
mhir    = Tangka a vang toe hoena nam mhir kang vik aw?
mhih    = Kak tangboek/kak cuung mhih hue nueng.
mhla    = Luei aam mhla lona kom Nasen koem qih ae.
mhlat = Ikoe num ati, ak awi ti ham mhlat lah e.
mhlat = Tangka a vang toe mhlat lo boe.
mhlat = Voepuem qeng ham mhlat lah e nang aw.
mhlet = Na phlang a khui tungna mhlet noeh aom boe.
mhlih   = A Nupa nak oeh aam mhlih na bi bitha hue.
mhling = Ka khoo mhling hue. Na hai mhling laek hue num?
mhlip    =  Koeh nim mhlip e. Koem mhlip lah e.
mhloen = Buh vado noeh nak boei cungoeh mhloen boe.
mhoeng = Aica koem mhoeng kang vik e.
mhloer  = A soeipa mat toem mhloer hue.
mhlueh = Na phlang koem mhlueh boe.Mhlueh vik kop te boe.
mja        = Nam mja cun voepuem phai ni pe vang.
mjam     = Nam mjam anak toei boe tlangna ni cet ve.
mji         = Thlang pum kon am mji nam mji dip hoh hue u.
mju        = Kho rhoei noeh ka kut mju khing lik hue.
mjui       = Vawk am mjui pakhihna lo u.
mjuk      = Thingimna thing mat vam mjuk lah e.
mjum     = Tangka am mjumna mjum khing hue.
mjung    = Na kut mjung naa noeh aw?
mjur       = Meh dueh a rhui oehkoe mjur u boe.
mkueih = Khawsa mkueihcahnak la ak dona sa u.
mkhuet = Ak awi mkhuet hue. A ti mueihna mkhuet hue.
mko  = Ak awi mko puek puek vik hue. Thingkok mko hue.
mkuiimnu = Mkuiimnu ve Dairam oehkoe kho mat ni.
mla      =    Sangpho aa nueng kam mla nam mthir hue.
mla’ang= Ka lo na mla’ang rhui boei noeh a phlawh kuei hue.
mlaa   =    Suen oehkoekhi toe mlaa ak nepna thlah unoeh bi hue u.
mlaang= Thing luei mlaang dawi dawi vik hue.Nga mlaang hoh hue.
mlaek  =   Khoitui na kut oeh kop hue mlaek e .
mlai       = Mlai huekte oe, Pantui nakoeng Batu phalo nai huekte.
mlai     =   Ve a caa vetoe aam mlai hue vamni hue aw.
mlang  =   Nak boe mlang noeh ni pha khawyah nam mboh hue.
mlueh  = Ni Lai tlang (Chin) khui oeh mlueh 12 awm hoh hue.
mluem   = Na kut oehkoe buhkhi ak cah cana mluem plek plek boe.
mluenak= Khawsa veiha mluenak be ni qoel phloe ak ngaih ni.
mluk     = Khoitui eng koem mluk rhu dukduk vik e.
mlung   = Nam mlung nak ko. Nim mlung nim thin.
mneh    = Pakdoemca husanat mneh hue.
mnu      = Kho aa noeh tui mnu hue.
mphlaeng=Hainu thah hak mphlaeng lah boe.
mphlih = Vawk mai eng uui soe a vuen mphlih phlok phlok vik hue.
mplaek   = Na rho pok a pin rhui mplaek hue.
mpleng   = Hainu a kah amtui noeh mpleng yaiyai vik hue.
mrhennak= Khawsa’m  mrhennak ak cam eng ni.
mrhuk = thlang mrhuk aa vamni. Aam mrhuk aa da kon hue.
msa       = Pakdoem yusu soe meh msa hue u.
mseong = Nasen a ih oehtoe mseong boe.
mso       = Na vawk aa mso boe.
msoh     = A coeh koeh ham msoh boe na puei msoh kop te.
msu       = Ikoe nam msu hue hue aw, thanlung Ai ae vik soe.
msui    = A mongrhoi msui lah. Thing moe rho a mongrhoi msui lah e.
mter     = Nam mla mter noeh mluenak bae koeh tia.
mthan  = Ka Nupa lonak cet rhoi mthan  nani a ni pha lo hue.
mtheh  = Buh aa lo u seh na pueikhi nim mthehkhi lor boe.
mthi     = Na kut mthi noeh Buh aa hlah.
mthir    = Ngamuei sangpho na awmnoeh mthir soeih hue.
mthoh  = Lazaruh Jesuh eng mthoh thlah hue.
mtoet   = A cun noeh Ai mtoet a boe.
mtu      = Ak ceknam mtu boe. Mtu cek boe.
mtuih   = mtuih aa hue nueng. Thlang eng nim mtuih law kom e.
mva     = Mva’kkhi toe a ni yo a ni rha u ni.
mxee   = Soeipa rhoi nim mxee rhoi. Lam cet mxee noeh ni.
mxuer  = Nasen ikoe ti soe nam mxuerna vik aw?
myoi     = Na Im myoi noeh sa boe, xoi lonha hue.
myom   = Khoitui am myomna myom sak kang vik huek te.
myoon  = Khoi eng paipai tui myoon hue. Khoitui myoon kang boe.
myop    = Na kutna khoitui kop hue myop e. Myop plueih plueih.

Dai Awi, Awilung Thlahtlaengnak

Dai awi sim ham tueng tive ni Dai thlang eng nik awi awmloei soe thlang chang ak awi ce ni Dai awi a mueihna muengoi ni holona noeh nik awi nim mhih lovang ni tivik hue tinak ni. Ni Dai awina ammak awm awi toe thlang chang ak awina ni hona pa voei soe, cenamoe ni Dai awi na ak awm ce ni Dai awina ce ni hona bet voei u tinak ni. Ni Dai awina ammakawm toe thlang awi ni vat noeh nik awi a mueihna ni hona tha hue,cenamoe nik awina ak awm ce ni Dai awi na ni honak ce ni kho ni rham ni bae ni laa ni lungnak dangsak hue.
      Ve ak ka oehkoe a bet thlang awi moe ni Dai awi simnakna dangsak na awm hue. Ave naakoeh khawyah thlang awi ce ni Dai awi a mueihna ni honak awm hue. Tuhoeh ve (30) ak ka oehkoe Thlang chang ak awi moe ni Dai awi hmueihtehnak ni teok lah ve u.

(a) Ak tang= Hakha awi, A tang mi vialte rak put. Ang haeng = Dai awi. Ang haeng boeih holo boe. Ak tang (Hakha)=Ang haeng (Dai)
(b). A leng= Hakha awi; "A leng" ah ka chuak rih lai mu. Ak pung = Dai awi; Ak pungna cet lo cangvang boe. Tanghra camipaui “a leng” lei in a phi( Hakha) =Tangxa camingpoei ak pung nakoe eng phi hue(Dai),A leng (Hakha awi) = Ak pung (Dai awi)
(c).A phun phun= Hakha awi; Kan dawr ah thil “a phunphun” kan ngei e“,A phunphun” in bia chim hlah mu. Hakha awi a phun phun tive Dai awi natoe; A hoei hoei; A hoeisoep ti mueih nace ni hona hue. “A phun phun” na awi ti hue “a hoei hoei” na awi ti hue. A phun phun (Hakha awi) = A hoei hoei (Dai awi).
(c). A sullam = Na bia chim mi hi zeidah a "sullam" a si? Dai awi = Nak awi tive ii aw na "tingahnak" hue? A sullam (Hakha awi) = tingahnak (Dai awi)
(e). Bawm = Hakha awi; Ka dua rak ka “bawm" tuah mu. Bawng= Dai awi; Ka puei aw nik “bawng" lolah boe. Dai thlang eng ve “ nik pueilo, nik bawnglo, nik khunglo,.”ti mueih nace ni hona hue.Bawm (Hakha awi) = Bawng (Dai awi).
(f). Fiang = Hakha awi, Na fiang maw? Ti hue u. Ni Dai awi takna toe “ Nang coei aw?” ti hlue ni. Fiang=(Hakha awi)= Coei (Dai awi).
(g). Hman = Hakha awi; Na bia chim mi a “hman" ngai ee. Dai thlang eng “hman” tive Christmas nam “hman” hlue aw, yartpi nam “hman” hlue aw timueih nace nina hona hue. Nik awi tak natoe Christmas naak hona hlue aw? Yartpi naak hona hlue aw timueih nace ni hona hue. Honak, Thuem= Dai awi; Nak awiti “thuem" soeih hue. Hman (Hakha awi) = Thuem, (Dai awi).
(h). Hlen = Hakha awi; A dang in rakka "hlen" piak tuah mu. (Ni “hleng” pe nina ti hue), Thui = Dai awi; Ak chang eng ni "thui" lope lah boe. Hlen (Hakha awi) = Thui (Dai awi).
(i) Khamnak = Hakha awi= Jesuh Khrih Khamnak na ngei cang maw? Thongnak = Dai awi. Jesuh a thongnak naak sim aw? Khamnak(Hakha awi) = Thongnak ( Dai awi).
(j). Laksawng= Hakha; Khamhnak hi Pathian "laksawng" a si. Dai awi = Thongnak ve Khawsa "thaemyoepaek" ni. Laksawng (Hakha awi) = Themyoepaek (Dai awi).
(k). Leng = Hakha awi; keimah ka “Leng" rih lai mu. Plam= Dai awi; Kaa “plam" lo cangvang boe.Hoena naak “leng” hlue aw?( leng= hakha awi) Hoena naak “plam” hlue aw? Leng (Hakha awi) = Plam (Dai awi).
(khy). Miphun = Hakha awi; Kan “Miphun" kan dawt awk a si. Thlangphun = Nik "thlangphun"ni lungnak hamna awm hue. Miphun (Hakha awi) = Thlangphun     ( Dai awi).
(l). Mirang= Hakha awi; Hakha khieng “Mirang” ani ti ce Dai thlang eng awiloh amnisim noeh “Merang” ni ti hue. A takna toe ve mueih nani. Mirang = Hakha awi; "Mirang" pawl an ra ee, Dai awi = "Thlangbaok/English” khi law hue u. Mirang (Hakha awi) = Thlangbok (Dai awi).
(m).Myo=Kawl awi; Mandalay "Myo” Yangon Myo, Dai awi = Mandalay Mlueh, Yangon "Mlueh" Myo (Kawl or Mva) = Mlueh (Dai awi).Top of Form
(n).Ngam = Hakha aw, Na “ngam” tak maw? Ngam tive Dai awi natoe “Nakling aw, Naknget aw” timueih awi nace ni hona hue. Ngam = (Hakha awi) = Nget = (Dai awi).
            (o). Paa= Kawl awi or Mvaa awi; Nik awina toe “nangming ak "paa"   
            lo aw?     Thuum =Dai awi; Nangming ak "thuum" lo aw? Paa (Mvaa
             Awi) = Thuum (Dai awi)
(p). Prophet = English or thlangbaokkhi awi; (Profetkhi eng a tini, tinoeh nik awi a mueihna nina hona hue), Tawngha= Dai awi; Tawngha Isaiah, Tawngha Jeremiah, Tawngha Joel, Tawngha Isaiah eng Jesuh a thangnak hlue anak qoel oepchoeh hoh hue. Prophet (English awi) = Tawngha (Dai awi).
(q). Ralring = Hakha awi; "Ralring" te in um mu. Dai awi= A "oepchoeh" na awm boe.Dai thlang eng ve vemueihna ni hona hue; angpong cecana awm boe,a oepchoehna awm boe, Ngaithuel noeh awm boe, timueihna ni hona hue.Ralring (Hakha awi) = A oepchoeh (Dai awi).
(r). Ram = Hakha awi; Kan khua le kan “ram" caah thazang chuah u sih. "Rham" = Dai awi; Ni kho ni “rham" a hamna tha ni lo u seh. Ram (Hakha awi) = Rham (Dai awi). Anglak oehtoe ni Dai awi na ammang khawi a dawngoeh Hakha awi “ram” ve ni honak do hue; Dairam timueih oeh.
(rh). Rau = Hakha awi; Na “rau" ngai ee ka dua.Ni Dai thlang eng Hakha awi ni lo noeh “Rau” soeih huekte tinoeh nina hona khoei hue. Haeng = Dai awi; Haeng soeih huekte oe ka puei aw. Rau (Hakha awi) = Haeng ( Dai awi ).
(s). Rawk = Hakha awi; A “rawk" sual lai mu. (Rawk lo kom ee, nina ti hue), sae = Dai awi; Sae lo kom boe. Hakha awina “a Rawk sual lai” a ti ang yuengna ni Dai awi natoe; “Phleh lo kom” tinoeh awm ni hona tha hue.  Rawk (Hakha awi) = Sae (Dai awi).
(t). Rem = Hakha awi; Zeitindah nani “rem" maw? Rhoep= Dai awi; Imueihnaza naning “rhoep" aw? A rem khawh maw? Dai thlang eng awm, Ikoe mueihna ya ak “rem” aw? ni ti hue.Voeh ve ak dolo aw? Ak nep lo aw? Ni tinak hlue oeh ni Hakha awi “rem” ve ni honak hue. Rem (Hakha awi) = Rhoep (Dai awi).
(u) Sal = Hakha awi. Babilon san an tang lio ah. Tamna= Dai aw. Babilon tamna na ani awm hui oeh. Sal= Hakha, Tamna= Dai awi.

(v).Thawngpang= Hakha awi; "Thawngpang" a tha maw? Dai awi= "Awithang" ak do aw?Thawngpang (Hakha awi) =Awithang (Dai awi).
(w). Thlacam = Hakha; Pathian sin ah "thlacam" mu. Dai awi = Khawsa venna "cuekcah" boe. Khawsa venna cuekcahnak ni ta u seh. Khawsa venna cuekcaknak eng ni sim lo boe.Thlacam (Hakha awi) = Cuekcah (Dai awi).
(x).Thleidannak= Hakha awi, Mi phun “thleidannak” a tha lo. Veve ningnih Dai thlang engawm ni lonoeh “thleidannak koehta u, a thleidan kaana,” timueihna khawyahna nina hona hue. “Thleidannak” tive nimoeh Dai awi natoe “paekboenak” tingahnak ni. Thleidannak= Hakha awi, Paekboenak= Dai awi.
(y). Tlan= Doem awi; Zisuh lawng mi he “tlan" pon. (Jesuh eng ni tlankhi hoh hue, nina ti hue), Thong= Dai awi; Jesuh eng ni “thong" khi hoh hue. Tlan (Doem awi) = Thong (Dai awi).
(z). Vailamtah (Hakha awi), Cross (Thlangbok awi) = Kan Bawipa Zisuh Khrih "Vailamtah" ah kan caah a thi (Hakha awi) = Ni Boipa Jesuh Khrih "Banlamtung" oeh ni hamna thi hue. Vailamtah (Hakha awi) = Banlamtung (Dai awi).
(z-1). Zaum= Hakha awi; Kan" zuam" pi awk a si. Ni Dai thlang eng Hakha awi ni lo noeh ve mueihna nina hona hue; Ca zawm boe, ak nepna zawm nina ti hue.Ni Dai awina toe “Thaanak, rhernak, thaana boe, rherna boe timueihna ni hona hue. Thaanak= Dai Awi; Nik "Thaanak" puei a hamna awm hue. Zuam (Hakha awi) = Thaanak (Dai awi).
(z-2).Zumhnak= Zumhnak tive Hakha awi ni (Fek tein I zumh u sihlaw),Thlang vang engtoe amnisim noeh Zumnak moe Cangnak niti noeh pakhih nik bawk hue. Ace ce ammak thuem ni. Dai awina toe, Cangnak ni. Zumhnak (Hakha awi)= Cangnak ( Dai awi).

R = Calung Eng Ak Boet Awilung Congnak


r=awilohhawi ve IPA engtoe “rah” tinoeh awilohhawi cehpuei hue. Ace a dawngoeh thlangbaok / English eng awilohhawi a honaak moe a bet a lohanaak ni hutha hue. Ve “r” awilohhawi eng ak boet awilung ve India rhamna toe IPA awilohhawi lo unoeh ve mueihna hona hue u. Mhueihtehnaak: Manipur, Dimapur, Churachandpur, Rangpur, Mirpur, Sadar, Sherpur,Dispur,…Hmar, Cing-ir, Ar, Arnu, Arpa,... ti unoeh khawyahna hona hue u. Ve a boetnak “pur” ve ni Dai awi oeh awm “Tui pur hue, Tui a purnaak” tinoeh ni yawk tha hue.

Ar = Ka kut cimca eng ni ar hue oe. Ikoe nak ar aw?
Baer = Khoiphah eng ni baer phlakcan hue oe.
Bar = Bi toe poh bar bar vik hue.
Bir = Ikoe tisoe lam nak bir aw? Na hailam kho koek bir boe.
Boer = Kak boer ni thak lo. Thing hak boer lah e.
Buer = Nula do buer buer vik hue.
Car = Kak phla car hoh hue. Nak phla ham car lah e.
Cer = Ang cerna pil boe. Cersak boe.
Coer = Ikoe nak coer nakbah hue num e. A hoei coer hue.
Cor = Ikoe nak cor nak bah hue num e. Nasen I ak cor am qang aw?.
Cur = Maa tui eng cur kang vang ti hue.
Dar = Cet dar dar vik hue.
Daer= Thing hah hak daer lah. Voepuem toi koek daer boe.
Der = Voepuem toi koek der pe boe. Uu a khoo der pe boe.
Doer = Na puei doer lah. Thlang cu nawm doer a dap lor e.
Dor = Ak phoen tat dor dor vik hue. Nak phoen tat dor dor vik hue e.
Dur = Thlang awm aam dur aam derna oe.
Dur = Vawk thi hlan noeh ang xii tat dur dur vik hue.
Er = Thangbui a khui nuk er law hue.
Hiir = Soei hiir buh aa hlah u.
Hir = Na hap hir e. Nasencaa a hap hir pe.
Hlir = Nak kawpoek hlir hlir vik laek aw?
Hoer = Hoer doi law kopte sawrho koeh ao. Koeh hoer u boe.
Hor = Saksuk hor hue u. Rhoong hor hue u.
Huer = Kak phoen thet huer huer hue. Yu huer noeh ceh boe.
Hur = Vawkpa hur thaih thaih vik hue.
Huur = Huur dung toe thah soeih hue.
Ir = Cing-ir daa konna.Nasen ir uih uih vik hue.Uipa ir uih uih vik hue.           
Jer = Rho jer lah e. Maa’m cohnakna rho haa jer law lah boe.
Ker= Voepuem a ker eng aa kanglak hue. Boeicik a ker eng aa hue.
Khor = Khorvar soeih huekte oe. A khor a var tloekna koeh awm.
Khur = Tuhhi toe lo a hoei hoei khur kuei soeih hue.
Khyer = Khyerna amlaw hue.
Khyoer = Thing haih khyoer lah u boe.
Khyuer = Ka kut hling eng nik khyuer hue.
Kor = Ka uipa kor eng aa hue. Ka uipa a vuen kor ut ut vik hue.
Kuer = Vawk muei kuer hlah u. Ka hlueng ni kuer lah.
Lar = Mdaa hue lar lar vik hue.
Lir = Lir cum law kopte. Soeipa lir cum hue.
Loer = Na loernak toe Jesuh ni. Na loernak hlue ni na poek hue boe.
Lor = Lor mar soeih huek te. Nak poek lor aw?
Mar = Koeh lor mar e. Cet mar mar vik hue.
Meer = Lung eng ak cahna meer rhu boe. Ak dona meer rhu.
Mhloer = A soeipa mat toem mhloer hue.
Mor = Nak tangboet ak dona mor boe. Ak naana mor boe.
Mter = Nam mi mter lah.
Muer = Tuertuer muer hue. Saphlu eng mdek muer hue.
Mur = Maa khu hue mur lah e. Maa mur lah khu hue.
Nar = Narna thing va phui vang. Narna cet law cang vang.
Ner = Sangpho ak cipcana ner dik dik boe.
Noer = Ca ak dona noer boe. Kak ca nak noer aw?
Nor = Im nor boe. Kawngma boi nor boe.
Oer = Na puei koeh oer. Koeng oer rhu lonha amdo hue.
Or = Orlongna Ngamvang daa konna oe.
Par = Caang par law hoh hue.
Per = Ka kut rho eng nik per hue.
Phler = Rho phler naok naok vik hue.
Phoer =  Nasenkhi phi-phoer tum hue u.
Pir = Meh lung koeh pir unoeh xoisak hoei u boe.
Plor= A plor a hlai papaana oe.
Poer = Nasen aang poer poer vik hue.
Por = Soeipa am kha ang por por vik hue.
Puer = Thlang a haina nam mi koek puer e.
Pur = Orlong ve hoena a pur? Tui a purnakna kak cet ni.
Qar = Ainu taui tom noeh La sa qar qar vik hue.
Qer = Nasenkhi Cungqer cah mceep u noeh.Thing qer hue.
Qir = Caang huum moe chu aek qir kanglak vik hue.
Qor = Ui eng mdek qor hue. Qorche vatla tom hue.
Rhar = Ikoe nak poh rhar rhar vik aw?
Rhir = A rhirkhi buh do hlah u she.
Rhuer = Halaka vawkca nak rhuer veng aw?
Rhur = Ikoe nak kai rhur rhur vik aw?
Saar = Unum ang saar loih loih vik ace.
Sar = Koeh soe sar sar vik e. ikoe ak tii ak rhing sar sar vik aw?
Ser = Nasen koeh yuei ser ser vik u.A serna,serna tam vik hue.
Sor = A pakdoem thi soe tangka 10000 eng sor hue.
Sor = Nula ambang noeh rhing sor sor vik hue oe.
Sur = Soei rhui haa sur lo pe u.
Tar = Tar thah toe thuui soeih hue.
Thor = Soeikhi thor law nok nok vik hue u.Na lona pacueh thor laek?
Thur = Na im a si eng thur boe. Na khoo phayuksi eng thur boe.
Tir = Ikoe ang taui tir tir vik aw?
Toer = Na vawk aa, Na ai aa nuk toer lah e.Ka aa kak toer ni.
Tor = Mahtukhi vah tik usoe vahmaa tor pawng pawng vik hue.
Tuer = Tuertuercaa vangdong hue.
Tur = Ak phoen naa noeh tur hue hue vik hue.
Uer = Na puei koek uer. Thlang uer-aenak ve amdo hue.
Ur = Ci sangpho moe nga a urna ur boe.
Var = Varsam huekte. A var a sam papana oe.
Ver = Thlang koeh ver, Khoi eng ni ver hue.
Vir = A vir vir cana ni ka huh hue.
Vuer = A vuer vuerna ni ka huh hue.
Xar = Vahmaa xar kon hue. Aam sum ak xar anglakna koeh cet.
Xer = Na im na xer oehtoe hoenaya na sak hlue.
Xiing = Na kut jih oeh ak cahna xiir boe.
Xir = Xir eng caang aa kanglak vik hue.
Xoer = Vangnol vang xoer bet lah. Vangxoer bet lah e nang aw.
Xor = Atcak(Ancak) nuk xor lah boe.
Xuer = Ace mueihkhi koeh muei xuerna ka ti.
Xur = Ikoe nak xur num e. Ka puk ni xur hue.
Yar = Yarkhat ak puei ikoe nak poh aw?
Yoer = Phla rhui haa yoer law lah.Vomva ak khyi yoer pen pen hue.
Yor = Vawkthaa kee nueng a tuina yor kang hoh hue.
Yuer = Hlahon hah haa yuer law lah e.
Yur = Khoitui yur kangvang ti hue. Na tui yur kang hoh hue.